Het eeuwige weekend: alcoholproblemen bij ouderen

Alcohol is niet weg te denken uit onze samenleving. Ruim 80% van de Nederlanders drinkt, de meesten op een manier die geen problemen geeft. Er zijn echter ook naar schatting een miljoen probleemdrinkers in ons land. In 2009 zochten 34.646 van hen hulp bij een verslavingszorginstelling. Het duurt meestal jaren voordat het drinken een serieus probleem wordt. Dat maakt zeker ouderen een kwetsbare groep. Zij drinken vaak al meer dan dertig jaar en krijgen, als ze met pensioen gaan, te maken met ingrijpende veranderingen in hun leven. Dat zijn vaak omslagpunten, waarbij sociaal drinken gemakkelijk kan veranderen in probleemdrinken.

Het eeuwige weekend
De babyboomers vormden de eerste naoorlogse generatie die regelmatig alcohol ging gebruiken. Met het stijgen van de welvaart nam ook de vrije tijd toe. Er ontstond een eigen lifestyle, waarin alcohol - naast andere genotsmiddelen - een steeds belangrijkere rol ging spelen. Babyboomers in alle lagen hebben zich inmiddels ontwikkeld tot stevige weekenddrinkers. De komende jaren bereiken ze de pensioenstatus, gekenmerkt door veel vrije tijd. De verleiding is groot om dat ‘eeuwige weekend’ in te richten rondom drankgebruik, ook als oplossing voor allerlei problemen die te maken hebben met ouder worden. 

Een nieuwe levensperiode
In het actieve leven zijn werk of gezin belangrijk genoeg om het dagelijks gebruik van alcohol te beteugelen. Na het werk komt er een nieuwe levensperiode met andere mogelijkheden om het leven in te richten. Het vergt het nodige om de vrijgekomen tijd zinvol in te vullen. Maar ook het samenleven met een partner krijgt een nieuwe vorm. En soms worden mensen juist in deze periode getroffen door ziekte of verlies. Je omgeving verandert, je vriendschappen of contacten via je werk verdwijnen gestaag. Het pensioen wordt door de een verwelkomd en door de ander gevreesd. Door die veranderde maatschappelijke positie en de veranderingen in het dagelijks leven, neemt het dagelijks alcoholgebruik sluipenderwijs toe. 55-plussers zijn minder geneigd om hulp voor een drankprobleem te zoeken. Schaamte speelt daarbij een belangrijke rol.

Documentaireserie
In de tv-serie Het Eeuwige Weekend zien we openhartige verhalen van mensen die terug kijken op de rol van alcohol in hun leven toen, en ‘na gedane arbeid’. Zes ouderen vertellen over hun problemen met alcohol en hoe ze die de baas zijn geworden. De afleveringen gaan over thema’s als pensioen, de omgeving, zorg en hulpverlening, verlies en rouw, gezondheid en zingeving in de vrije tijd.

In het voorjaar van 2011 zond Omroep Brabant de zesdelige documentaireserie Eeuwig weekend uit. In het najaar zendt Omroep MAX de serie opnieuw uit van 14 oktober tot en met 18 november, iedere vrijdag op Nederland 2 om 18.05 uur. 

Klik hieronder op de betreffende aflevering om de aflevering te bekijken via Youtube.

Hulp nodig?
Heeft u vragen over uw eigen drankgebruik of dat van iemand in uw omgeving? Neem dan contact met ons op via nummer 026-845 14 15, of maak een afspraak met uw huisarts.

 

Eeuwig weekend: de afleveringen

(Klik bijvoorbeeld op Aflevering 1om de aflevering te bekijken via Youtube)

Aflevering 1
Ries en Lenie genieten van hun welverdiend pensioen. Binnenkort gaan ze met de camper op reis. Er waren tijden dat hun toekomstplaatje er echter anders uitzag. Ries was lange tijd directeur van een woningbouwvereniging. Een hectische bedrijfstak met veel vergaderingen, recepties en opdrachten werden binnengehaald of afgerond. Er was altijd wel een reden om het glas te heffen. Ries werd van een stevige sociale drinker een probleemdrinker. “Ik denk dat alcohol me vrijer en minder onzeker maakte. Achteraf merk ik dat ik toch vaak op mijn tenen liep.“ Toen Ries met pensioen ging werd de drank een steeds groter probleem. Lenie merkte dat haar partner stiekem dronk. Zij was de ontkenningen en leugens over zijn drankgebruik beu en stelde Ries voor een moeilijke keus.

Aflevering 2
Simon is 58 jaar en getrouwd met An. Ze hebben twee kinderen en een pleegzoon met een verstandelijke beperking. Simon heeft last van depressieve gevoelens. Altijd is hij op zoek naar middelen om de drukte in zijn hoofd te dempen. In het verleden liep hij zware marathons en was hij een fervent bergbeklimmer. De drank is erin geslopen. “Ik ben een kind van mijn tijd, in mijn generatie wordt gewoon veel gedronken.” Simon vindt matig alcoholgebruik een prima smeermiddel tussen mensen. Maar dat is voor hem niet weggelegd. Daarom is hij nu gestopt met de drank, hij weet dat het steeds moeilijker wordt om te stoppen naarmate hij ouder wordt.

Aflevering 3
Jaap is 74 jaar en hij zorgt voor Cock, zijn invalide vrouw. Dat geeft hem veel stress. Jaap is bang om alleen achter te blijven omdat zijn vrouw snel achteruit gaat. Als hij met zijn vrienden Jeu de Boules speelt is hij met zijn hoofd altijd bij haar omdat hij bang is dat ze weer gevallen is. Jaap is altijd een stevige sociale drinker geweest. De laatste jaren merkt hij dat hij er niet zo goed meer tegen kan en hij voelt zich schuldig dat hij zijn vrouw tekort doet. Na een gesprek met een vriend over zijn probleem kwam hij in contact met Wilmy met wie hij het goed kan vinden. Iedere 14 dagen komt ze bij hem thuis en bespreken ze met humor en ernst de goede maar ook de moeilijke momenten. Samen kijken ze naar wat er nodig is om zijn drankgebruik binnen de perken te houden.

Aflevering 4
Gerrie is 62 jaar en noemt zichzelf een ervaringskundige. Ze weet hoe het voelt om je in je verdriet te ‘verdrinken’. Gerrie heeft een aantal heftige verlieservaringen achter de rug. De drank werkte kalmerend, maar loste haar boosheid en verdriet niet op. Sterker nog, ze kreeg er een flink probleem bij! Gerrie koos voor een behandeling en is haar leven weer zinvol gaan inrichten. Zo is ze oppasoma voor haar kleinkinderen en ook maatschappelijk zeer actief. Gerrie is lid van de cliëntenraad van Novadic-Kentron. Ze heeft een belproject opgezet om mensen een hart onder de riem te steken die geen alcohol meer willen gebruiken, maar toch hun moeilijke momenten hebben.  

Aflevering 5
Sophia is 64 jaar en woont alleen. Ze heeft een lieve dochter en leuke kleinkinderen. Hoewel ze een heel actief leven leidt, heeft ze ook regelmatig last van sombere buien, piekert ze en voelt ze zich verdrietig en eenzaam. “Ik zie in tijdschriften altijd van die stralende senioren die samen gelukkig oud worden, fietstochten maken en erop uit trekken. Ze hebben de tijd van hun leven. Dat had ik ook willen hebben. Wat heb ik fout gedaan, waar is het in mijn leven misgelopen?” In die periodes verliest ze wel eens de controle over haar drinkgedrag. Dat vindt ze heel vervelend, ze is er ook bang voor. Muziek maken is haar beste medicijn. Iedere week speelt ze piano in een verpleeghuis voor mensen met dementie en Korsakov.

Aflevering 6
Ben (54 jaar) vindt dat het clichébeeld van dé alcoholverslaafde -de man in de goot- moet worden losgelaten. De meeste mensen die teveel drinken zijn maatschappelijk normaal functionerende hardwerkende mannen en vrouwen. Voor Ben was het gebruik van alcohol een manier om makkelijker met stressgevoelens en faalangst om te gaan. Hij merkte dat naarmate hij ouder werd teveel drinken belastend werd voor zijn lijf; zware katers en moeheid waren het gevolg. Hij vindt dat huisartsen vermoedens van een drankprobleem bij hun patiënten directer moeten bespreken. Een crisis was voor Ben het moment om helemaal te stoppen. Dit vroeg ook om een andere levensstijl. De ruimte en vrijheid die hem dat opleverde was groot. Maar de smaak van een koel glas witte wijn of een heerlijke tripel kan Ben zich nog steeds goed herinneren.